کاتا – Kata
 
 

    کاتا يک سری حرکات از پيش تايين شده ای است  که کاراته کا برای آماده نگهداشتن روح , فکر و جسم خود اين حرکات را تمرين ميکند کاتا در ظاهر مجموعه ای از  چند فن ميباشد که همانند حروف الفبا يک کلمه را ساخته اند وکلمات جملات را.  کا تا دارای ظاهری ساده ولی باطنی عمطق است . کاتا يک حرکت يا فن نيست کاتا مجمعه ای از حرکات , افکار , ايده ها و سنت است.
    کاتا  با توجه به موقيعت جغرافيايي  جزيره اکيناوا به سه نوع تقسيم بندی ميشوندکه عبارتند از :   1. شوريته 2.  نهاته و3.  توماريته   که هريک از اين کاتاها دارای ويژه گيهای خاص خود هستند که باعث تمييز آنها ميشود.  کاتا دارای داچيهای باز وقدرتي ويا داچی های کوتاه و سرعتی ميباشد , گاهی فنون با قدرت کامل اجرا ميشود وگاهی  با تنفس و به آهستگی . مسير کا تا ( انبوسن ) بصورت هندسی است و طوری برنامه ريزی شده است تا فنون بصورت قرينه ای اجرا شود  , زمان کاتا از 1 تا 2 دقيقه است وکاتا های طولانی بندرت تمرين ميشود.

    کاتا در کاراته داری ريشه عميق در فکر و روح اساتيد قديمي و بنيانگذاران کاراته دارد و الهام گرفته از حرکات حيوانات , طب سنتی چينی و زندگی مردم اکيناواميباشد.  کاراته در اوايل ظهور خود در کاتا خلاصه ميشد و سالها زمان نياز بود تا يک کاراته کا در کاتايي به استادی ميرسيده است.
    اساتيد کاراته  کاتاهای اساتيد پيشين را مطالعه وآنرا تمرين ميکردند  و يا کپی برداری کرده و با اعمال پاره ای از تغييرات کاتای جديدی ابداع نموده  و انرا تمرين ميکردند  ولی انچه مهم به نظر ميرسد ظاهر کاتا نيست بلکه رمز و راز نهفته در يک کاتا ميباشد .
    کاتا دارای روح است که اصطلاحا به آن روح بودوگفته ميشود و با تعالی بخشيدن اين روح روح کاراته کا با روح کاتا درهم مياميزد و ارتقا روحی کاراته کا را بدنبال خود خواهد داشت. کاتا شامل  داچی/ استقرار , فنون دست و پا ,  فنون پرتاب , تنفس , تمرکز است که با آميختن همه اين وارد يک هارمونی و به هم پيوستگی را بدنبال خواهد داشت که کاراته کا در يک لحظه يک تکنيک را با تمرکز و حضور فکر ( ذانشين ) و قدرت کامل ( کيمه ) انجام ميدهد. کاراته کا با اجرای کاتا با حريفان خيالی مبارزه ميکند و آنها را به فنون خود از پای در مياورد . مبارزه او يک مبارزه کاملا ازاد و مبارزه مرگ و زندگی است . کليه فنون کاراته اجرا ميشود و کاراته کا با قدرت و تمرکز کامل به اجرا فن ميپردازد . او با کلمه يوی ( آماده شدن ) آماده يک مبارزه مرگ و زندگی ميشود و سر انجام با پيروزی از ميدان مبارزه بيرون ميايد.
    کاتا با يک حرکت سريع دفاعی شروع ميشود  و بدنبال آن فنون حمله آغاز ميگردد تا از پای در آوردن حريف ادامه پيدا ميکند.
    ايکن هيساتسو ( Iken hisatso /  اجرای فن برای کشتن با يک ضربه  ) کاملا در کاتا رعايت ميشود و حتی فنون دفاعی به عنوان يک حمله  و يا ضد حمله مورد استفاده قرار ميگيرد .  کاتا يک مبارزه کاملا آزاد است. کاراته کا با يک تعظيم وارد يک مرگ و زندگی ميشود و با ديدن , بوييدن  , خواندن افکار  و  تصميمات حريفان  آنها را احساس  و به آنها حمله ميکند ( کاراته نی سنت ناشی / Karate ni sente nashi / در کاراته حمله وجود دارد ) گفته ميشود.   کاراته کا  ميداند اگر لحظه ای را از دست بدهد جان خود را خواهد باخت  که به آن کاراته نی سنت هيسشو / Karate Ni sente Hissho   ( تضمينی برای برنده شدن ) ميگويند.  در خاتمه با پيروز ی از  ميدان نبرد بيرون ميايد  و اين واقعيت زندگی است که هميشه حق با برنده مبارزه است.
    اساتيد کاراته با اجرای کاتا به مرحله از آرامش و شفافيت روح ميرسند که خود را فراموش کرده و با محيط و حريفان خود يکی ميشوند . ضمير ناحوداگاه خود را فعال ميکنند  و دنيا را از يک زاويه گسترده ای تماشا ميکنند که سرچشمه تمامی قدرتها  است. با اجرای کاتا  به يک هارمونی فکر , جسم و روح ميرسند و مياموزند که چگونه از نيروی درونی خود در زندگی بخشيدن به ديگران ( کاتسو ) و يا حمله به حريفان ( ساپو) لستفاده کنند.
    يک کاراته کا برای   سير روحی و فيزيکی کاراته  بايد دارای سه ويژه گي که 1- روح مبارزه ( Fighting spirit ) 2- استياق برای يادگيری وتغيير پذيری 3-  اعتقاد به سرچشمهمعنويات که خداوند است  را داشته باشد تا بتواند از طريق تمرينات کاراته به ان معنويت منحصر به فرد کاراته برسد.
    کاتا با فکر و تمرکز اغاز ميشود و با فکر وتمرکز به پايان ميرسد .  اين يکی از جملات بودا ميباشد که همه چيز با فکر بوجود ميايد  و با فکر نابود ميشود.  ريچارد کيميکی از محققان کاراته ميگويد . با اجرای کاتا شما بايستی به جائي برسيد که آتش نتواند برسد و هيچ سلاحی به بدن شما آسيب نرساند.

    كاتا يك مبارزه واقعي در كاراته سنتي
    كاتا  در كاراته يك مبارزه از پيش تائين شده است كه در گذشته تمرين ميشده و به روش استاد به شاگرد تا كنون تدريس ميشده است .در حال حاضر اكثر كاراته كاران ترجيح ميدهند بيشتر مبارزه تمرين كنند تا كاتا چراكه فنون اجرا شده در كاتا در مبارزات واقعي كاربردي ندارد اما براي اينكه شما بتوانيد يك گواهينامه كمربند سياه و يا ‘گواهينامه استادي از يكي از سبكهاي كاراته دريافت كنيد ،  بايستي به كاتاهاي آن سبك آشنائي داشته و آنرا بدرستي انجام دهيد.
      در اكثر منابع تاريخي به اين نكته اشاره شده است كه در گذشته بندرت ديده ميشد كه يك استاد كاراته چندين كاتا را بداند و آنها را تمرين كند حال جاي اين سوال است كه چرا درگذشته اين چنين بوده است و در حال حاضر يك كاراته كا معمولا ده كاتا را ميداند و به ان آشنائي دارد.
     در سالهاي قبل از 1900 كاراته بطور افرادي و يا بصورت يك سنت خانوادگي بطور  مخفيانه تمرين ميشده است  و مطالعه كاراته زير نظر يك استاد شانس بزرگي براي يك كاراته كا تلقي ميشده است. تمرين ومطالعه كاراته به خانوادهاي اشرافي تعلق داشته و اين هنر براي مردم عادي غير ممكن بوده است. در گذششته كاراته بعنوان يك روش دفع از خود مورد مطالعه و بررسي قرار ميگرفته است.
    استاد فوناكوشي اعتقاد دارد براي فراگيري علك دفاع از خود دانستن يك كاتا كافي است. يك كاتا شامل چندين نوع پرتاب ، ضربات دست و فنون قفل مفاصل است . هر كاتا يك روش مبارزه اي سنتي است بنابراين دانستن چندين كاتا بمعني دانستن چندين روش مبارزاتي است و دانتن چندين روش مبارزاتي براي استاد شدن در فن دفاع از خود نميتواند كاربردي داشته باشد از اين رو در گذشته فقط از يك كاتا جهت تمرين استفاده وتمرين ميشده است.
    در گذشته اساتيد فقط چند هنرجوجهت تمرين قبول ميكردند و هر استاد فقط يك روش مبارزه اي و يك كاتا به هنرجو آموزش ميداده است. استاد شدن در يك كاتا كار بسيار سختي بوده است و سعي براي يادگيري چندين كاتا يك كار غير ممكن و بيهوده اي تلقي ميشده است.
    اساتيد كه چندين كاتا و روش مبارزاتي را ميدانستند از اعيان و اشراف بودند چراكه قادر بودن وقت خود را جهت مطالعه روشهاي مبارزاتي ديگر صرف كنند و يا با تكيه بر توانائي 
    مالي خود ميتوانستند براي مطالعه  روشهاي مبارزاتي بهكشور چين سفر كنند.  چندين استاد  اين توانائي را داشتند كه عبارت بودند از كانريو هيگاشيما ( Kanryo Higashionna  ) بوشي ماتسومورا ( Bushi Matsumura ) و سيشو آراكاگي ( Seisho Aragaki ).
    بعد از سال 1900 بعضي از اساتيد كاراته كه بيم داشتند كه  سنتهاي كاراته فراموش شود تصميم گرفتند تا كاراته اكيناوا را در مدارس و مجتمع هاي نظامي تدريس كنند . كاراته سنتي براي تدرسي در مدارس و مجتمع هاي نظامي مناسب نبود و فنون آن بسيار پيچيده و سخت بنظر ميرسيد از اين رو استا ايتسو فنوني كه خطرناك بنظر ميرسيد را از كاراته حذف كرد  و  كاتا را براي آموزش به مدارس و مجتكع هاي نظامي پيشنهاد دارد قابل ذكر است وي اجراي بونكاي كاتا را نيز از برنامه آموزشي خود حذف نمود . در اين زمان كاراته از يك روش و فندفاع از خود به يك  هنر و فعاليت تفريحي تبديل شد كه به اين زمان تاريخ تولد كاراته مدرن گفته ميشود.

    استاد ايتسو بنيانگذار ايم روش كاراته بود و اين روش مورد تائيد اساتيد كاراته همچونگيچين فوناكوشي ، كنوا مابوني ، چوجون مياگي ، قرا گرفت و اينان به سرتاسر جزيره اكيناوا سفر ميكردند و سعي داشتند تا كاتاهاي بيشتري را بياموزند وسعي داشتن تا كاتا ها و سنتهاي كاراته فراموش نگردد . از اين رو شما  مشاهده ميكنيد در شوتوكان 26كاتا و در شيتو ريو 50 كاتا وجود دارد.
    در حال حاضر مشاهده ميكند كه  مدارس كاراته بيشتر به برگزاري مسابقات قهرماني  و تفريحي توجه دارند و اموزش روشهاي دفاعي و هنر دفاع از خود بعنوان يك اصل و پايه در نظر گرفته نميشود .  اساتيد در كلاسهاي تمريني خود فنونبسياري را آموزش ميدهند ولي هيچ از اين تمرينات  براي دفاع از خود مناسب نيستند . متاسفانه كاراته كاهايي كه داراي كمربند سياه هستند و بيش از 20 كاتا را آموزش ديده اند قادر به دفاع از خود نبوده و در درگيريهاي خياباني اسيب هاي جدي ديده اند.
    كاتا در معني لفظي  به معني شكل ، سبك و الگو است  يك ضرب المثل قديمي است كه ميگويد كاراته كاتا است ، اين ضرب المثل بيان ميكند كه كاتا يك روش وشيوه تمريني برا ي دفاع ازخود است .
    تمرين كاراته به روش سنتي به معني تمرين يك كاتا براي ماه ها و شايد هم براي سالهاست . هر كاتا تكنيكهاي مختص بخود را دارد و بايستي اين فنون را با ماكي وارا تمرين كرد سپس بايستي سعي كرد براي اجراي اين فنون  موقعيتها اجرايي در اين كاتا ها درك شود .  بونكاي هر كاتا بايستي تمرين شود  تا احساس يك مبارزه واقعي براي فرد پيش بيايد. اين تفكر بايستي براي كاراته كا ايجاد شود كه كاتا يك سيستم مبارزاتي واقعي است.

     

     

     

     

     

 
     
 
Copy right , 2001-2010 , IKF- Karate. all right reserevd.